İhalede teklif sayısı ne anlatır?

Toplam teklif ve geçerli teklif

Toplam teklif, son teklif saatine kadar ihaleye verilen bütün tekliflerin sayısıdır. Geçerli teklif ise ihale komisyonunun belge ve yeterlik incelemesinden sonra değerlendirmeye aldığı tekliflerdir. Eksik ya da hatalı belge veren, yeterlik kriterini sağlamayan veya açıklaması kabul edilmeyen aşırı düşük teklifler geçerli sayılmaz.

Son 12 ayda sözleşme başına ortalama 9,1 teklif verildi; bunların ortalama 8,4 tanesi geçerli sayıldı. İki rakam arasındaki fark, değerlendirme dışında kalan tekliflerin payını gösterir.

Teklif sayısı neden kısım başına sayılır?

Bir ihale birden çok kısımdan oluşabilir ve her kısım ayrı bir sözleşmeyle sonuçlanır. Örneğin on kalemlik bir malzeme alımında istekliler yalnız bazı kalemlere teklif verebilir. Bu yüzden sitedeki ortalamalar ihale başına değil, teklif sayısı yayımlanmış sözleşme (kısım) başınadır.

Son 12 ayın verisinde teklif sayısı bilinen 155.018 sözleşme var; ortalama ve oranlar bu sözleşmelerden hesaplanır.

Türe göre teklif sayısı

• Mal alımı: ortalama 9,8 teklif, tek teklifli %14, iptal %10.
• Yapım işi: ortalama 10,8 teklif, tek teklifli %5, iptal %11.
• Hizmet alımı: ortalama 6,5 teklif, tek teklifli %20, iptal %13.
• Danışmanlık: ortalama 6,0 teklif, tek teklifli %2, iptal %29.

Usule göre teklif sayısı

• Açık İhale: ortalama 10,6 teklif, tek teklifli %9 (52.537 ihale).
• Pazarlık: ortalama 3,8 teklif, tek teklifli %31 (17.575 ihale).
• Belli İstekliler: ortalama 9,5 teklif, tek teklifli %13 (2.998 ihale).

Açık ihaleye isteyen herkes teklif verebilir. Pazarlık ve belli istekliler arasında usulünde teklife davet edilen istekli sayısı sınırlı olabildiği için ortalama teklif sayısı genellikle daha düşüktür.

Tek teklifli ihale

Bir kısma yalnız bir teklif verilmişse o işte rekabet oluşmamıştır. Son 12 ayda teklif sayısı bilinen 155.018 sözleşmenin 22.348 tanesi (%14) tek teklifle sonuçlandı.

Tek teklif oranının en yüksek olduğu kategoriler: bilişim hizmeti (%49), yazılım ve lisans (%41), yemek ve konaklama hizmeti (%39). Tek teklifli ihaleler listesi son 60 günün bu tür ihalelerini gösterir.

Kategori ve ile göre farklar

Sözleşme başına teklifin en düşük olduğu kategoriler bilişim hizmeti (2,1), yazılım ve lisans (2,2), ses, görüntü ve iletişim cihazı (3,3); en yüksek olduğu kategoriler temizlik malzemesi (19,4), kişisel bakım ve hijyen (17,5), laboratuvar ve ölçüm cihazı (15,3). Bütün kategoriler kategorilere göre teklif sayısı sayfasında.

İller arasında da fark büyüktür. Ortalama teklifin en düşük olduğu iller Kırşehir (4,1), Çanakkale (5,4), Iğdır (5,5); en yüksek olduğu iller Uşak (16,3), Kilis (16,3), Şanlıurfa (15,6). 81 ilin rakamları illere göre ihale rekabeti sayfasında.

Teklif sayısı ne zaman belli olur?

Teklif sayısı, sonuç ilanı yayımlandığında kesinleşir; sonuç ilanı da sözleşme imzalandıktan sonra çıkar. Son 12 ayda sözleşmesi imzalanan 71.004 ihalede sözleşme, ihale tarihinden ortanca 22 gün sonra imzalandı. Bu nedenle son haftalarda yapılan ihalelerin bir kısmında teklif sayısı henüz görünmez; il ve kategori ortalamaları sözleşmesi imzalanmış ihalelerden hesaplanır.

Tek teklif neden olur?

Tek teklifin nedeni ihaleden ihaleye değişir ve sonuç ilanında yazmaz. Sık görülen olası nedenler şunlardır:

• İşin uzmanlık istemesi ya da piyasada az sayıda üretici, yetkili satıcı veya servis bulunması.
• Teknik şartnamenin belirli bir ürüne ya da markaya yakın yazılması.
• İşin yapılacağı yerin uzak olması; taşıma, servis ve personel maliyetinin yüksek görünmesi.
• İhale tutarının küçük, hazırlık maliyetinin yüksek olması.
• Teklif süresinin kısa tutulması ya da ilanın az sayıda firmanın dikkatini çekmesi.

Tek teklifli işler, aynı idarenin benzer ihalelerinde rekabetin düşük kalabileceğini gösterir. Bu alanlarda yeni bir firmanın kazanma ihtimali daha yüksektir.

Örnek: bir kategorinin rekabetini okumak

Son 12 ayda en çok ihalenin sonuçlandığı kategori inşaat ve yapım işleri (16.657 ihale). Bu kategoride sözleşme başına ortalama 10,8 teklif verildi ve sözleşmelerin %6 kadarı tek teklifle sonuçlandı.

Aynı kategori iller arasında çok farklı görünür: Ordu'da ortalama 4,5 teklif verilirken Bingöl'de ortalama 20,7 teklif verildi (en az 50 sözleşmesi olan iller). Kategori sayfasındaki il tablosu bu farkı gösterir; teklif vermeyi düşündüğünüz ilin rakamı Türkiye ortalamasından daha belirleyicidir.

Teklif sayısını karar verirken nasıl kullanırsınız?

1. Kategorinize bakın. İşinizin kategorisinde ortalama teklif ve tek teklif oranı, kaç rakiple karşılaşacağınızı gösterir.
2. İlinize bakın. Aynı kategori bir ilde 3, başka bir ilde 12 teklif alabilir; il sayfasındaki kategori tablosu bu farkı gösterir.
3. Benzer işin sonucunu sorgulayın. Aynı idarenin önceki benzer ihalesinin İKN'sini sorgulayıp kaç teklif geldiğine ve bedel aralığına bakın.
4. Geçerli teklif payına dikkat edin. Toplam ile geçerli teklif arasındaki fark büyükse o işte belge ve yeterlik incelemesi elemeye yol açıyor demektir; teklif dosyanızı buna göre hazırlayın.

Bu sayfa bilgi amaçlıdır. Rakamlar son 12 ayın verisinden saatte bir yeniden hesaplanır. Kesin bilgi için ihalenin EKAP'taki kaydına ve Kamu İhale Kurumu düzenlemelerine bakın.